Waterkrachtenergie

Waterkracht is de elektrische energie die een turbine uit stromend of vallend water kan halen. In de waterkrachtcentrale brengt het water een turbine in beweging. Naast voldoende water is er ook een zeker hoogteverschil nodig om de turbines van een waterkrachtcentrale in beweging te brengen. De turbines kunnen op hun beurt generatoren aandrijven, die elektriciteit produceren. Om het beperkte natuurlijke verval van het water te vergroten, stuwt men we water op in de bedding van de beek of de rivier of bouwt men een dam. 

Dammen voor stuwmeren hebben gewoonlijk twee functies: het verhogen van het waterniveau en dus van het beschikbare verval en het creëren van een watervoorraad om fluctuaties in de aanvoer op te vangen. 

Waterkracht is een zeer schone vorm van energie. Ze gebruikt het water slechts tijdelijk, nadien is het water beschikbaar voor andere doeleinden. Het omzetten van de potentiële energie van water in mechanische energie is een technologie met een zeer hoge efficiëntie (in de meeste gevallen het dubbele van conventionele energiecentrales op fossiele brandstoffen).

Een groot nadeel van de installaties voor waterkrachtenergie is de impact die ze hebben op hun omgeving. Zo kunnen vissen zich niet meer verplaatsen voorbij de dam. Dit heeft een grote impact op de levenskringloop van sommige soorten zoals de zalm. Soms worden er vistrappen ingebouwd in de dam om dit effect tegen te gaan. 


De 3-klovendam in China produceert 85 gigawatt maar veroorzaakt ook heel wat milieuproblemen. © Xinhua/Cheng Min 

Afgedamde rivieren veranderen ook van karakter: de stroom, die tot dan toe sterk seizoensgebonden fluctueerde zal meestal gelijkmatiger worden. Dit heeft o.a. invloed op de vruchtbaarheid van het land stroomafwaarts gelegen van de dam. Door het bouwen van een dam en het onstaan van een stuwmeer komt een deel land  onder water te staan, met verlies van landbouwgrond of bebouwd areaal als gevolg. Bewoners moeten verhuizen en natuur- en cultuurmonumenten verdwijnen onder water ...

Een ander belangrijk nadeel: waterkrachtenergie is locatie-specifiek. Dat betekent  dat de plaats waar waterkracht aanwezig is, vaak niet de plaats is waar de opgewekte energie nodig zal zijn.

Foto boven: Dam te Lac d'Emosson in Zwitserland © Will Cyclist