Cradle to cradle

De productie, verwerking en verwijdering van materialen in onze moderne wergwerpmaatschappij verspilt niet alleen materialen en grondstoffen maar ook energie. In hun boek "Cradle to Cradle: remaking the way we make things” concluderen Amerikaan William Mc Donough en Duitser Michael Braungart dat afval en vervuiling te vermijden zijn. "Vervuiling is een teken van slecht ontwerp”.

Op dit moment proberen we producten minder schadelijk of giftig te maken voor het milieu: bijvoorbeeld schoenen die minder chemicaliën bevatten. Dat is op zich een goede zaak, maar een product wordt nog altijd gezien als een keten: 

  1. fabricage (winning van grondstoffen, productie), 
  2. gebruik (energieverbruik en verbruik van hulpstoffen zoals waspoeder en benzine), 
  3. afdanking (hergebruik, recyclage en stort). 

Het "minder slecht maken" van het product bestaat uit het kiezen van schonere grondstoffen, het zuiniger maken van het product in het gebruik, en het optimaliseren voor recyclage. Dit kan, ondanks wat de term ‘recycleren’ doet vermoeden, gezien worden als ontwerpen van wieg tot graf. Uiteindelijk belandt alles wat we produceren uiteindelijk bij het afval. En afval is en blijft een slechte zaak.

De centrale gedachte van de cradle to cradle (wieg tot wieg) filosofie is dat alle gebruikte materialen na hun leven in het ene product, nuttig kunnen worden ingezet in een ander product. Er zijn twee verschillen:

  • Er is geen kwaliteitsverlies. Bij recyclage vandaag de dag gaat vaak de kwaliteit van het gerecycleerde materiaal achteruit tot het uiteindelijk toch bij het afval belandt (bijvoorbeeld het recyleren van schrijfpapier tot krantenpapier).
  • Er is geen afval. Het product wordt onderdeel van een kringloop zonder beginpunt en eindpunt. Alle materialen blijven in gebruik of worden op natuurlijke wijze gecomposteerd (teruggegeven aan de natuur). Bij deze manier van produceren zijn minder grondstoffen en energie vereist, wat dan weer voor minder broeikasgassen zorgt.

Voorbeeld

Een schoen die gemaakt wordt volgens het ‘cradle to cradle’-principe zal uiteraard geen chemicaliën bevatten, maar zal bovendien voor 100% te recycleren of composteren zijn. Bij het maken van de schoen houdt men in het achterhoofd dat de schoen ooit afgedankt zal worden en dat men alle materialen van de schoen gemakkelijk moet kunnen scheiden. De materialen van de schoen worden ofwel gecomposteerd (teruggegeven aan de natuur) ofwel helemaal hergebruikt zonder kwaliteitsverlies.